Kısa cevap: Sarkıntılık dosyalarında yetkili mahkeme, CMK 12 uyarınca kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir; fiil hareket hâlindeki bir araçta (otobüs, metro gibi) gerçekleşmişse, yolculuğun kalkış veya varış yerindeki ya da fiilin tespit edildiği ilk durak yerindeki mahkeme de yetkili olabilir.
“Olay farklı bir şehirde/ilçede gerçekleşti, dava nerede görülecek?” sorusu, özellikle toplu taşıma veya seyahat sırasında yaşanan sarkıntılık iddialarında sık gündeme gelir. Bu yazıda yetkili mahkemenin nasıl belirlendiğini açıklıyoruz.
Dosyanızın yetki durumunu birlikte kontrol edelim
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Genel Kural: Suçun İşlendiği Yer
CMK 12/1 uyarınca davaya bakmaya yetkili mahkeme, suçun işlendiği yer mahkemesidir. Sarkıntılık gibi anlık gerçekleşen suçlarda bu, fiilin fiziksel olarak gerçekleştiği yer olarak anlaşılır; örneğin bir mağaza, sokak veya iş yerinde yaşanan olaylarda o yerin bağlı olduğu adliye yetkilidir.
Hareket Hâlindeki Araçlarda Yetki Nasıl Belirlenir?
Kısa Cevap: CMK 12/3, suçun işlendiği yerin kesin olarak belirlenemediği hareket hâlindeki araçlarda; yolculuğun başladığı veya bittiği yer ya da aracın Türkiye sınırları içindeki ilk durduğu yer mahkemesinin de yetkili olabileceğini düzenler. Bu, özellikle otobüs, metro veya tren gibi toplu taşıma araçlarında yaşanan sarkıntılık iddialarında sıkça uygulama alanı bulur.
| Durum | Yetkili mahkeme |
|---|---|
| Sabit bir yerde işlenme | Fiilin gerçekleştiği yer mahkemesi |
| Hareket hâlindeki araçta işlenme | Kalkış/varış veya ilk durak yeri mahkemesi |
| Yer belirsizse | Failin yakalandığı yer mahkemesi de gündeme gelebilir |
Yetkisizlik İtirazı Nasıl Yapılır?
Yargılamanın yetkisiz bir mahkemede başladığı düşünülüyorsa, CMK 18 kapsamında yetkisizlik itirazında bulunulabilir. Bu itiraz genellikle yargılamanın başında, esasa girilmeden önce ileri sürülmesi gereken bir husustur ve süresinde yapılmazsa değerlendirilme şansı azalabilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Sarkıntılık dosyalarında yetkili mahkemenin doğru tespiti, özellikle olayın seyahat sırasında veya farklı bir şehirde gerçekleştiği durumlarda önem kazanır. Bu husus, savunmanın erken aşamada gözden geçirmesi gereken usuli bir konudur.
Olay başka bir ilde gerçekleştiyse dava nerede açılır?
Kural olarak fiilin gerçekleştiği yer mahkemesinde açılır.
Otobüste yaşanan olayda hangi mahkeme yetkilidir?
Yolculuğun kalkış/varış yeri veya ilk durak yeri mahkemesi de yetkili olabilir.
Yetkisizlik itirazı ne zaman yapılmalıdır?
Yargılamanın başında, esasa girilmeden önce yapılması önerilir.
Yanlış mahkemede açılan dava ne olur?
Yetkisizlik kararı verilerek dosya yetkili mahkemeye gönderilebilir.
Ne yapmalıyım?
Dosyanızın hangi mahkemede görüldüğünü bir ceza avukatıyla birlikte kontrol edin.
Büromuz Hakkında
Cinsel Suçlar Avukatı olarak, sarkıntılık isnatlarında yetki gibi usuli konuların doğru tespit edilmesine ve buna dayalı itirazların zamanında yapılmasına odaklanıyoruz. Bu içerik yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikteki değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel açıklamalardır; hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Bir cinsel suç isnadıyla karşı karşıyaysanız, ifade vermeden önce alanında yetkili bir ceza avukatına danışmanız ve susma hakkınız ile müdafi yardımından yararlanma hakkınızı kullanmanız önerilir.
İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 12, 18.
Benzer Konular
