Kısa cevap: TCK 226’nın son fıkrasında yer alan bilimsel eser istisnası, yalnızca yetişkinlere ilişkin müstehcen içerik bağlamında ve gerçek bilimsel, edebi veya sanatsal değer taşıyan eserler için uygulanabilir; çocuklara ilişkin müstehcen görüntü, yazı veya sözleri konu alan içerikler bakımından bu istisna kesinlikle uygulanmaz ve hiçbir sanatsal/bilimsel gerekçe bu tür içerikleri suç kapsamı dışına çıkarmaz.
“Bu içerik sanatsal/bilimsel amaçlıydı, bu durum müstehcenlik suçunu ortadan kaldırır mı?” sorusu, içeriğin niteliğine göre farklı cevaplar gerektiren hassas bir konudur. Bu yazıda istisnanın kapsamını ve sınırlarını açıklıyoruz.
İçeriğin niteliğini birlikte değerlendirelim
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Bilimsel Eser İstisnası Ne Anlama Gelir?
TCK 226’nın son fıkrası, bilimsel eserlerin bu madde kapsamı dışında tutulacağını düzenler; amaç, tıp, cinsel sağlık, sanat tarihi gibi alanlarda meşru bilimsel/akademik/sanatsal amaçla üretilen ve toplumsal değer taşıyan eserlerin suç kapsamına girmesini önlemektir. Bu istisna dar yorumlanır ve her “bilimsel” iddiası otomatik olarak kabul edilmez.
Bu İstisna Çocuklara İlişkin İçerikte Uygulanır mı?
Kısa Cevap: Hayır. TCK 226/3 ve 226/4’te düzenlenen, çocukların kullanıldığı müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlere ilişkin hükümler bakımından bilimsel eser istisnası uygulanmaz; kanun koyucu bu konuda hiçbir istisnaya yer vermemiştir ve bu tür içerikler hangi gerekçeyle üretilmiş olursa olsun suç oluşturmaya devam eder.
| İçerik türü | İstisna uygulanır mı |
|---|---|
| Yetişkinlere ilişkin, gerçek bilimsel/sanatsal değer taşıyan eser | Değerlendirilebilir |
| Çocuklara ilişkin her türlü içerik | Kesinlikle uygulanmaz |
| Soyut “sanatsal amaç” iddiası | Tek başına yeterli değil |
Bu Değerlendirme Kim Tarafından Yapılır?
Bir içeriğin gerçekten bilimsel/sanatsal değer taşıyıp taşımadığı, mahkemece gerektiğinde ilgili alanda uzman bilirkişilerin görüşü alınarak değerlendirilir; içeriğin bağlamı, sunuluş biçimi ve hedef kitlesi bu değerlendirmede dikkate alınır.
Sonuç ve Değerlendirme
Bilimsel eser istisnası dar kapsamlı bir istisnadır ve çocuklara ilişkin içerikler bakımından hiçbir şekilde uygulanmaz. Yetişkinlere ilişkin içerikte dahi bu istisnanın uygulanabilmesi için içeriğin gerçek bir bilimsel/sanatsal değer taşıdığının somut olarak ortaya konması gerekir.
Bu istisna çocuklara ilişkin içerikte hiç uygulanmaz mı?
Hayır, kanun bu konuda hiçbir istisnaya yer vermemiştir.
“Sanatsal amaçlıydı” demek yeterli midir?
Hayır, gerçek bilimsel/sanatsal değerin somut olarak ortaya konması gerekir.
Bu değerlendirmeyi kim yapar?
Mahkeme, gerektiğinde ilgili alanda uzman bilirkişi görüşüyle değerlendirir.
Tıp eğitimi materyalleri bu kapsama girer mi?
Yetişkinlere ilişkin, gerçek eğitim amaçlı materyaller değerlendirilebilir.
Ne yapmalıyım?
İçeriğin niteliğini bir ceza avukatıyla birlikte, somut olarak değerlendirin.
Büromuz Hakkında
Cinsel Suçlar Avukatı olarak, müstehcenlik isnatlarında içeriğin niteliğinin ve istisna hükümlerinin doğru değerlendirilmesine odaklanıyoruz. Bu içerik yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikteki değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel açıklamalardır; hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Bir cinsel suç isnadıyla karşı karşıyaysanız, ifade vermeden önce alanında yetkili bir ceza avukatına danışmanız ve susma hakkınız ile müdafi yardımından yararlanma hakkınızı kullanmanız önerilir.
İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 226.
Benzer Konular
