Kısa cevap: Çocuk mağdurların tekrarlı ifade alınmasının olumsuz psikolojik etkilerini önlemek amacıyla, uygulamada çocuğun ifadesinin mümkün olduğunca bir kez, uzman pedagog veya psikolog eşliğinde ve SEGBİS gibi kayıt sistemleri kullanılarak alınması esastır; bu şekilde alınan ifade, soruşturma ve kovuşturmanın farklı aşamalarında tekrar tekrar dinlenmesinin önüne geçmeyi hedefler.
“Çocuğum bir kez ifade verdi, tekrar tekrar dinlenecek mi?” sorusu, istismar mağduru çocukların ailelerinin en çok kaygı duyduğu konulardan biridir. Bu yazıda çocuk ifadesinin tekrarını önleyen usul güvencelerini açıklıyoruz.
Bu güvencelerin uygulanıp uygulanmadığını birlikte kontrol edelim
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Tek Seferlik İfade İlkesi Neden Önemlidir?
Çocuk mağdurun olayı defalarca anlatmak zorunda kalması, mağduriyeti derinleştiren ikincil bir travma kaynağı olabilir. Bu nedenle uygulamada, çocuğun ifadesi mümkün olan en erken ve uygun aşamada, uzman desteğiyle ve görüntülü/sesli kayıt altında alınarak, bu kaydın sonraki aşamalarda (kovuşturma dahil) kullanılması yoluna gidilir.
Tekrar Dinleme Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
Kısa Cevap: Çocuğun tekrar dinlenmesi kural değil istisna olarak kabul edilir; ilk ifadede net olmayan, çelişkili görünen veya sonradan ortaya çıkan yeni bir husus bulunması gibi zorunlu hâllerde, yine uzman desteğiyle ve mümkünse aynı görüşme ortamında sınırlı bir ek görüşme yapılabilir. Amaç, gerekmedikçe çocuğu tekrar tekrar anlatmaya zorlamamaktır.
| Unsur | Amacı |
|---|---|
| Uzman pedagog/psikolog eşliği | Çocuğa uygun iletişim sağlar |
| Görüntülü/sesli kayıt | Sonraki aşamalarda tekrar sorulmasını önler |
| Tekrar görüşme | İstisnai, zorunlu hâllerde sınırlı olarak yapılır |
Bu Güvence Savunma Hakkını Nasıl Etkiler?
Çocuğun tek seferlik ifadesi, sanığın veya müdafiinin soru sorma hakkını tamamen ortadan kaldırmaz; kayıt altına alınan görüşme sırasında veya sonrasında usule uygun şekilde soru iletme mekanizmaları öngörülebilir. Bu güvence, çocuğu korumakla savunma hakkını dengelemeyi amaçlar.
Sonuç ve Değerlendirme
Çocuk mağdurun ifadesinin tekrarlı alınmaması ilkesi, hem çocuğun korunması hem de delilin güvenilirliğinin sağlanması açısından önemli bir usul güvencesidir. Bu sürecin doğru işletilip işletilmediği, dosyanın değerlendirilmesinde dikkate alınan bir husustur.
Çocuk ifadesi mutlaka tek sefer mi alınır?
Kural bu yöndedir, ancak zorunlu hâllerde sınırlı bir ek görüşme yapılabilir.
İfade neden kayıt altına alınır?
Sonraki aşamalarda tekrar sorulmasının önüne geçmek için kayıt altına alınır.
Sanık çocuğa soru sorabilir mi?
Doğrudan değil, usule uygun mekanizmalarla soru iletilebilir.
Bu görüşme kim eşliğinde yapılır?
Uzman pedagog veya psikolog eşliğinde yapılır.
Ne yapmalıyım?
Bu güvencelerin uygulanıp uygulanmadığını bir ceza avukatıyla birlikte kontrol edin.
Büromuz Hakkında
Cinsel Suçlar Avukatı olarak, çocuk mağdurların bulunduğu istismar dosyalarında usul güvencelerinin doğru işletilmesine ve dosyanın buna göre değerlendirilmesine odaklanıyoruz. Bu içerik yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikteki değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel açıklamalardır; hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Bir cinsel suç isnadıyla karşı karşıyaysanız, ifade vermeden önce alanında yetkili bir ceza avukatına danışmanız ve susma hakkınız ile müdafi yardımından yararlanma hakkınızı kullanmanız önerilir.
İlgili mevzuat: 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu.
Benzer Konular
